ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
96
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
است يارى دهند مر دم زدن را و حركت ( f . 80 ) سعال را و « 1 » بعضى از حركات معده را . فى هيئة الخصيتين و القضيب « 2 » قضيب انداميست گوهر وى عصبى و از استخوان زهار جسمى خيزد عصبى با كاواكهاى بسيار اعنى جوفها « 3 » و شريان بسيار با وى يار كردذ و همجنين رگهاء ناجهنده بسيار « 4 » و اعصاب بسيار « 5 » و بسوى « 6 » عظم عصعص [ آيد ] « 7 » و حس و حركت « 8 » بدين اعصاب بود مر او را كى از عصعص آيذ بوى و اما صلابت وى از ان جسم « 9 » سبيده بوذ « 9 » كى ورا اجواف بسيار است كه منشاء وى از استخوان زهارست و عظم اعنى زيادت شذن « 10 » از بسيارى شرايين كبوى آمذست « 11 » و آمذن منى از جايكاه انثاوين بوذ از بسيارى شرايين و آورده و اعصاب و آن جسم سبيد كمانندهء وترست و اندر وى جوف بسيارست كباذ بوى اندر بوذ وقت « 12 » انعاظ « 13 » مرين قضيب را حزمة العروق « 14 » خواندهاند « 15 » اعنى بند ركها و از صفاق البطن دو سولاخ « 16 » خيزذ يكى سوى بغل [ باى ] « 17 » راست آيذ و ديكر بسوى « 18 » بغل باى جب آيذ مانندهء دو مورى « 19 » و بدين سولاخهاء صفاق « 20 »
--> ( 1 ) - ب ه : و سعال را و نر . . . و براز را بوقت بيرون آمدن اين جيزها از مقعد ، فى نسخه ( 2 ) - ف : باب فى ذكر هيئة القضيب و الخصيتين ( 3 ) - ف : اجواف ( 4 - 3 ) - ف : ندارد ( 4 ) - ب ه : ظ . بيش از انك در خود او باشد م : بيش از ان كه سزاى او بودى ( 5 ) - ب ه : و شرايين از بهر حس و حركت بسيار را باشد . ( 6 ) - ب ه : ان ( 7 ) - از « ب ه » افزوده شد ( 8 - 5 ) - ف : آيذ بوى از عظم عصعص و حركت و حس ( 9 - 9 ) - ف : سبيذ آيذ ( 10 ) - ف : زيادت شد ( 11 ) - ب ه : از دل ( 12 ) - ف : بوقت ( 13 ) - ف : افزوده . و ( 14 ) - م : جرمه العروق ( 15 ) - ف : خوانند ( 16 ) - ف : افزوده . است كه از وى ( 17 ) - از « ف » و « ب ه » و « م » افزوده شد . ( 18 ) - ف : سوى ( 19 ) - م : مورى . ف : مهره ( 20 ) - ب ه : البطن دو سوراخ خيزد و